Search
شنبه ۳ تیر ۱۳۹۶
  • :
  • :

گوسفند

گوسفند

حیوانات اهلی گوسفند

250px-Flock_of_sheep

گوسفند پستانداری هست از راسته سم داران از دسته جفت‌سم‌سانان؛ از گروه نشخوارکنندگان و از خانواده گاوسانان (تهی‌شاخان). ایـن حیوان را جهت استفاده از پشم؛ شیر و گوشتش اهلی کـرده ؛ به صورت گله‌های بزرگ نگهداری می‌کنند. بعضی نژادهای گوسفند نر دارای شاخ مورب و حل پر قدرت و پیچ دار می‌باشند و در ایـن صورت به نام قوچ یا راک نامیده می‌شوند؛ ولی گوسفند ماده متعلق به هر نژادی که باشد؛ به طور عام به نام میش خوانده می‌شود.

نژادهایی با پشم بسیار ظریف

مرینوس:

منشأ مرینوس کشور اسپانیا می‌باشد. سه نوع مرینوس به نامهای B ؛ A و C وجود دارد. نوع A و B دارای پوست چین دار می‌باشند که نوع A پوست چین دار تری نسبت به B دارد. مرینوس با پوست چین دار به مرینوس آمریکایی شناخته می‌شود. مرینوس نوع C را مرینوس دلایـن (Delaine merino) می‌نامند که چین پوست آن بسیار کم می‌باشد. پشم مرینوس دلایـن سفید بوده؛ رشد آن در حدود ۴/۶ تا ۶/۷ سانتی‌متر در سـال می‌باشد. قوچ‌های مرینوس شاخدار و میش‌های آن بدون شاخ می‌باشند. مرینوس از نظـر حد متوسط بوده؛ فیزیکی لاغر دارد. مرینوس دلایـن از مرینوس معمولی بزرگتر است . مرینوس دارای غریزه پر قدرت زندگـی گله‌ای بوده؛ دارای توانایی چرا در مراتع فقیر است .

رامبویه(Rambouillet)

منشأ ایـن نژاد کشور فرانسه می‌باشد. ایـن نژاد از مرینوس اسپانیایی حاصل شده‌است . در حدود نیمی یا بیشتر از گوسفندان تلاقی یافته در آمریکا از نژاد رامبویه می‌باشند. رامبویه از نظـر پشم ظریف شهرت دارد. رنگ ایـن نژاد سفید و حد آن بزرگ می‌باشد. ایـن نژاد فیزیکی زاویه دار و بلوکی و همین طور لاشه‌ای گوشتی تر نسبت به مرینوس دارد؛ ولی از نظـر کیفیت گوشت در مقایسه با نژادهایی که برای تولید گوشت پرورش می‌یابند مناسب نمی‌باشد. قوچ‌های ایـن نژاد شاخدار و یا بدون شاخ؛ ولی همه میش‌های آن بدون شاخ می باشند . رشد پشم آنها حدود ۹/۸ سانتی‌متر در سـال است .

دبویلت(Debouillet)

منشأ ایـن نژاد آمریکا می‌باشد. از تلاقی رامبویه و مرینوس دلایـن بهبود نژاد یافته‌است . گسترش ایـن نژاد در نیومکزیکو شروع گردیده‌است . دبویلت باشرایط مراتع غرب آمریکا سازگار است . حد ایـن نژاد متوسط بوده؛ فیزیکی زاویه دار دارد و رنگ آن سفید می‌باشد. قوچ‌های ایـن نژاد شاخدار و یا بدون شاخ می‌باشند ولی میشهای آن بدون شاخ می باشند . الیاف پشم نرم و بلند سبب ارزشمند ی پشم آن می‌باشد.

دورست (Dorest)

منشأ دورست از جنوب انگلستان می‌باشد. جثّه‌ای متوسط داشته؛ دارای نوع بدن بلوکی است . گوش‌ها؛ بینی؛ صورت و پاهایی سفید دارد. دورست شاخدار و بدون شاخ می‌باشد. ایـن نژاد دارای پشمی با زبری متوسط است . پشم چیده شده دورست وزن سبکی دارد و به‌طور متوسط ۶/۳ – ۲/۳ کیلو گرم است . ایـن نژاد لاشه گوشت‌داری تولید می‌کند.

گوسفند فنلاندی(Finn sheep)

منشأ ایـن نژاد فنلاند است . از نظـر جثّه کوچک هست و گوش‌ها؛ بینی؛ صورت و پاهایی سفید دارد. ایـن نژاد به‌طور کلی بدون شاخ می‌باشد؛ هر چند که تعدادی از قوچهای آن شاخدار می‌باشد. گوسفند فنلاندی پشمی با زبری متوسط تولید می‌کند و وزن پشم چیده شده آن حدود ۴ تا ۵/۴ کیلو گرم است . ویژگیها لاشه ایـن نژاد مطلوب نمی‌باشد.

نژاد فنلاندی دارای نرخ بره‌زایی قابل توجهی می‌باشد و در آمریکا برای برنامه‌های تلاقی؛ جهت افزوده شدن میزان بره‌زایی؛ مورد استفاده قرار می‌گیرد. میش بالغ تلاقی یافته که نیمی از آن نژاد گوسفند فنلاندی می‌باشد ۲۰۰ تا ۲۵۰ بره تولید می‌کند. بره‌های تلاقی یافته ایـن نژاد در زمان تولد کوچک می‌باشند؛ ولی قدرت بقا و زنده ماندن آنها بالاست . زمانی ایـن نژاد در تلاقی استفاده گردد؛ بره‌های بدست آمده از نظـر لاشه دارای کیفیت مناسبی خواهند بود.

همشایر (Hampshire)

منشأ نژاد همشای جنوب انگلستان است . جثّه ایـن حیوان بزرگ بوده؛ دارای فیزیکی از نوع بلوکی می‌باشد. ایـن نژاد دارای صورت؛ پاها؛ گوش‌ها و بینی سیاه بوده؛ فاقد شاخ می‌باشد.

همشایر از نظـر بلوغ در میزان متوسط قرار دارد. از ویژگیها دیگـر ایـن نژاد شیردهی خوب و تولید بره‌هایی هست که بعد از شیرگیری؛ برای ارائه به بازار مناسب می‌باشند. تولید پشم آن متوسط و درحدود ۲/۳ تا ۶/۳ کیلو گرم می‌باشد. معدل تولید بره در حدود ۱۳۷ درصد هست که ایـن درصد بره‌زایی بر طبق ۱۰۰ میش می‌باشد. تلاقی خوبی بین آنها و گوسفندان با پشم ظریف یا نژادهای تلاقی یافته صورت می‌گیرد.

مونتادال(Montadal)

منشأ ایـن نژاد ایالات متحده می‌باشد و بهبود آن به‌وسیله تلاقی میش‌های نژاد کلمبیا با قوچهای cheviot صورت پذیرفته‌است . ایـن حیوان دارای جثّه‌ای متوسط با نوع بدن بلوکی بوده؛ صورت؛ گوش‌ها و پاهای آن سفید است . بر روی صورت و پاها پشمی وجود ندارد. ایـن نژاد بدون شاخ می‌باشد و لاشه آن گوشتی است . متوسط تولید پشم در حدود ۵/۴ تا ۴/۵ کیلو گرم در سـال می‌باشد.

آکسفورد (Oxford)

منشأ نژاد آکسفورد مرکز و جنوب انگلستان است . نژاد آکسفورد از بزرگترین نژادهای گوسفند از نظـر جثّه و با پشم متوسط می‌باشد. نوع بدن آن بلوکی هست و صورت؛ گوش‌ها وپاهای آن خاکستری مایل به قهوه‌ای است . گوسفندان ایـن نژاد بدون شاخ می باشند . بیده چیده شده آن سنگین و حدود ۵/۴ تا ۴/۵ کیلوگرم وزن دارد. میش‌های ایـن نژاد پر منفعت و سودمند بوده؛ از نظـر شیردهی خوب و بره‌های آنها دارای رشد سریع ی می باشند . استفاده از ایـن نژاد در تلاقی‌ها مناسب است؛ چون حد جثّه آن بزرگ است .

شروپ شایر (Shropshire)

منشأ ایـن نژاد کشور انگلستان است . ایـن حیوان از کوچک‌ترین گوسفندهای نژاد پشم متوسط است . ایـن نژاد دارای تیپ فیزیکی بلوکی بوده؛ بدون شاخ می‌باشد. صورت و پاهای ایـن نوع کدر بوده؛ پوشش زیادی از پشم در صورت آن وجود دارد. تولید لاشه ایـن نژاد کم می‌باشد و زمانی وزن حیوان در اثر تغذیه افزوده شدن می‌یابد؛ میزان چربی آن زیاد می‌گردد.

وزن بیده آن ۱/۴ کیلو گرم است . میش‌های ایـن نژاد مادران خوبی می باشند و درصد تولید بره آنها اکثرا ۱۵۰٪ می‌باشد.

سات داون(Soutdown)

ایـن نژاد از جنوب انگلستان منشأ می‌شود و یکـی از قدیمی‌ترین نژادهای گوسفند در جهان محسوب می‌گردد. جثّه ایـن گوسفند کوچک و نوع بدن آن بلوکی است . صورت؛ گوش‌ها وپاهای آن خاکستری یا قهوه‌ای است . ایـن نژاد دارای بلوغ زودرس هست و شاخ ندارد. بیده آن ۳/۲ تا ۲/۳ کیلوگرم است . سات داون در سن اولیه تمایل به چاق شدن و ذخیره چربی دارد.

گوسفندان ایران

گوسفندان ایرانی از نظـر پشم در گروه گوسفندان با پشم ضخیم ویا فرش می‌باشند. همگی ایـن گوسفندان دنبه دار می‌باشند به استثنای زل که دارای نیم دنبه یا بدون دنبه بوده و قره گل که دارای نیم دنبه‌است . ضروری به ذر هست مهمترن تقسم بند گوسفندان در ایران بر طبق مرغوبیت پشم است .

گوسفندان ایرانی رنگهای متفاوتی دارند از جمله می‌توان به سفید؛ سیاه؛ خرمایی؛ قهوه‌ای؛ نخودی و خاکستری اشاره کرد.

گوسفندان ایران را بر حسب اصولی تقسیم می‌نمایـن د که ایـن تقسیم‌بندی می‌تواند بر طبق سفید یا رنگی بودن بدن و یا وزن بلوغ (سنگین؛ متوسط ؛ سبک) باشد.

آتابای
افشاری
بلوچی
بهمنئ
تالشی
ترک قشقایی
لک قشقایی
زل
زندی
سنجابی
سنگسری
شال
عربی
فراهانی
فشندی
کبود شیراز
کردی خراسانی
کرمانی
کلکویی
لری
لری بختیاری
قره گل
قزل
نائینی
مغانی
مهربان

برترین نژادها

برترین نژادهای گوسفند عبـار ت‌اند از:

نژاد مرینوس که دارای پشمهای لطیفی است .
گوسفند قره‌گل که پشمهایش دارای جعد خاصی است .

استفاده های از گوسفند

انسان ‌ها از شیر و گوشت گوسفند استفاده می‌کنند و از ایـن نظـر گوسفند جانوری سودمند برای انسان است . در مناطق بادیه نشین شیر گوسفند نوشیده می‌شود. پوستش برای کفش دوزی کاربرد دارد و پشمش برای ریسندگی و پارچه بافی کاربرد وسیع ‌ای دارد. همین طور از فضولات گوسفند که پشکل نام دارد به‌عنوان کود کشاورزی استفاده می‌شود.

 




پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *